wtorek, 24 lutego 2026
Pixabay
Formalnie do tego samego źródła przychodu co umowa o pracę należą również emerytury i renty, ale ich rozliczanie rożni się w istotny sposób od rozliczenia przychodu z umowy o pracę. Dla przychodów z emerytur i rent nie ma już kosztów ich uzyskania. Często emeryci i renciści korzystają z rozliczenia podatku dokonanego przez płatnika na formularzu PIT-40A/11A.
PIT-40A/11A – formularz do rozliczenia emerytur i rent
Ten formularz służy do rozliczenia przez organ rentowy dochodów podatników uzyskiwanych w szczególności z emerytur i rent krajowych, świadczeń i zasiłków przedemerytalnych, zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz rent krajowych małoletnich dzieci. Jeżeli emeryt, rencista otrzymał PIT-40A oraz:
- nie uzyskał innych dochodów opodatkowanych według skali podatkowej ani
- nie korzystał z ulg podatkowych ani
- nie rozlicza się wspólnie z małżonkiem ani
- nie rozlicza się jako osoba samotnie wychowująca dziecko
– to nie musi składać oddzielnego zeznania.
Za 2025 r. formularz PIT-40A jest przesyłany podatnikowi do 2 marca 2026 r. (28 lutego 2026 r. przypada w sobotę).
Urzędowi skarbowemu właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika (w przypadku osób zagranicznych będzie to urząd właściwy dla tych osób) PIT-40A należy przesłać w formie elektronicznej do 2 lutego 2026 r. (31 stycznia 2026 r. przypada w sobotę). Jeżeli podatnik uzyskuje wyłącznie dochody za pośrednictwem organu rentowego i otrzymał rozliczenie PIT-40A, nie musi składać zeznania samodzielnie. Jego podatek został już rozliczony.
Jeżeli jednak podatnik chciałby rozliczyć się samodzielnie (np. chce skorzystać ze wspólnego rozliczenia z małżonkiem) albo w trakcie 2025 r. osiągał dochody ze źródeł przychodów powodujących konieczność ich rozliczenia w zeznaniu PIT-36 albo PIT-36L, to formularz PIT-40A spełnia jedynie rolę informacji.
Kiedy organ rentowy nie sporządza podatnikom rocznego obliczenia podatku PIT-40A?
Organ rentowy nie sporządza rocznego obliczenia podatku PIT-40A podatnikom:
- w stosunku do których ustał obowiązek poboru zaliczek,
- którzy złożyli oświadczenie o zamiarze opodatkowania wspólnie z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dzieci,
- w stosunku do których zwolniono organ rentowy w całości lub w części z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy,
- którym nie pobierano zaliczek na podatek dochodowy stosownie do postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania,
- którzy przed końcem roku podatkowego złożyli organowi rentowemu wniosek o niesporządzanie rocznego obliczenia podatku,
- u których suma zaliczek pobranych w roku podatkowym przewyższa kwotę podatku obliczonego przez organ rentowy za ten rok,
- którym przy obliczaniu zaliczki zastosowano pomniejszenie, o którym mowa w art. 31b ust. 3 pkt 2 lub 3 ustawy o PIT.
W takich przypadkach organ rentowy przesyła informację PIT-11A, która jest jednym formularzem z PIT-40A, a wyboru dokonuje płatnik przez odpowiednie skreślenie.
Jeżeli emeryt/rencista nie ma m.in. możliwości założenia profilu zaufanego (PZ), nie korzysta z bankowości elektronicznej ani nie dysponuje kwotą przychodów, kwotą nadpłaty albo kwotą do zapłaty, które są niezbędne do zalogowania do usługi Twój e-PIT, to może złożyć PIT-OP papierowo.
PIT-OP - oświadczenie o przekazaniu lub wycofaniu zgody na przekazanie części podatku należnego na rzecz organizacji pożytku publicznego (wzór 3)
W oświadczeniu tym podatnik wskazuje KRS oraz cel szczególny, na jaki chce przekazać 1,5% podatku wynikającego z rozliczenia PIT-40A sporządzonego przez organ ZUS. Podatnik może również wyrazić zgodę na podanie organizacji swoich danych osobowych – celem poinformowania jej o tym, kto przekazał na jej rzecz 1,5% podatku. Oświadczenie służy również do wycofania zgody na przekazanie części podatku należnego na rzecz PP. Zaznaczenie kwadratu w poz. 12 tego oświadczenia oznacza wycofanie uprzednio wyrażonej zgody na przekazanie części podatku należnego na rzecz OPP.
PIT-OP należy przekazać do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym do urzędu skarbowego właściwego dla podatnika. Nie należy przekazywać PIT-OP do organów ZUS. Jeżeli emeryt lub rencista składa samodzielnie zeznanie roczne, nie musi składać PIT-OP.
Jeśli w poprzednim roku emeryt złożył jedynie PIT-OP, to w usłudze Twój e-PIT w udostępnionym dla niego w tym roku zeznaniu PIT-37 znajdą się dane organizacji pożytku publicznego wskazane przez emeryta w roku ubiegłym, o ile ta nadal znajduje się w wykazie OPP.
Jeśli w poz. 9 tego oświadczenia podatnik poda numer KRS, to na podstawie tak złożonego wniosku urząd skarbowy przekaże 1,5% podatku należnego na rzecz wybranej przez podatnika OPP również w kolejnych latach.
Urząd skarbowy odstąpi od tej czynności, jeśli podatnik wycofa zgodę na przekazanie 1,5% podatku należnego na rzecz OPP lub w kolejnym roku podatek należny podatnika nie będzie wynikał z PIT-40A lub wskazana we wniosku organizacja pożytku publicznego nie będzie uprawniona do otrzymania środków z 1,5% podatku należnego.

Artykuł pochodzi z książki:
PIT-y i ulgi podatkowe 2025
Autor
Grzegorz Ziółkowski
Doradca podatkowy