Darowizny dla organizacji pożytku publicznego – jak przekazać je zgodnie z ustawą o PIT?

Jakie cele obejmuje działalność pożytku publicznego według ustawy z 24 kwietnia 2003 r.?

Ustawa z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 1338 ze zm.) do takich celów zalicza m.in. zadania w zakresie:

• pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób,
• działalności charytatywnej,
• ochrony i promocji zdrowia,
• działania na rzecz osób niepełnosprawnych,
• promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy,
• działalności na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn,
• działalności wspomagającej rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości,
• działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych,
• nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania,
• wypoczynku dzieci i młodzieży,
• kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego,
• wspierania i upowszechniania kultury fizycznej,
• ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego,
• porządku i bezpieczeństwa publicznego,
• upowszechniania i ochrony wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji,
• ratownictwa i ochrony ludności,
• pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą,
• upowszechniania i ochrony praw konsumentów,
• działań na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami,
• promocji i organizacji wolontariatu.

Jakie warunki musi spełniać darowizna dla organizacji pożytku publicznego, aby można ją było odliczyć w rozliczeniu PIT?

Katalog tych celów jest więc bardzo szeroki. Formalnie ustawa o PIT stawia warunek, żeby darowizny były przekazane nie tylko na uprzywilejowane cele, lecz także odpowiednim organizacjom, tj.:

• organizacjom pozarządowym, którymi są:
  - niebędące jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi;
  - niedziałające w celu osiągnięcia zysku – osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia;
  
• osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym działającym na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego;
• stowarzyszeniom jednostek samorządu terytorialnego;
• spółdzielniom socjalnym;
• spółkom akcyjnym i spółkom z ograniczoną odpowiedzialnością oraz klubom sportowym będącym spółkami działającymi na podstawie przepisów ustawy o sporcie, które nie działają w celu osiągnięcia zysku oraz przeznaczają całość dochodu na realizację celów statutowych oraz nie przeznaczają zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników.

Za takie organizacje nie uważa się natomiast:

• partii politycznych,
• europejskich partii politycznych,
• związków zawodowych i organizacji pracodawców,
• samorządów zawodowych,
• fundacji utworzonych przez partie polityczne,
• europejskich fundacji politycznych.

Odliczenie nie może przekroczyć 6% dochodu/przychodu (limit ten jest wspólny z innymi darowiznami dokonanymi na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT). Przepisy wyraźnie przewidują, że nie podlegają odliczeniu darowizny na rzecz:

• osób fizycznych,
• osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, prowadzących działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5% oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali lub handlu tymi wyrobami.

W rozliczeniu za 2025 r. oprócz darowizn przekazanych na rzecz polskich organizacji pożytku publicznego podatnik może odliczyć darowiznę przekazaną na rzecz organizacji określonych w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzących działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych.

Odliczenie dla europejskich organizacji pożytku publicznego przysługuje pod warunkiem:

• udokumentowania przez podatnika oświadczeniem tej organizacji, że na dzień przekazania darowizny była ona równoważną organizacją do polskiej organizacji pożytku publicznego, realizującą cele objęte ulgą i prowadzącą działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, oraz
• istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, której stroną jest Polska, lub odrębnych ustaw, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, na którego terytorium organizacja posiada siedzibę.

Darowizny dla organizacji pożytku publicznego odlicza się poprzez załącznik PIT/O (poz. 11, 12).

Artykuł pochodzi z książki:
PIT-y i ulgi podatkowe 2025

Autor
Grzegorz Ziółkowski
Doradca podatkowy