W jaki sposób ustalać podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego?

WAŻNE!
Wynagrodzenie pracownika to jego przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz na ubezpie­czenie chorobowe, finansowanych ze środków pracownika (13,71%).

Podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego należy ustalać z uwzględnieniem wynagrodzenia uzyskanego u danego płatnika składek w okresie nieprzerwanego ubezpie­czenia chorobowego, w trakcie którego powstała niezdolność do pracy. Oznacza to, że do obliczenia podstawy wymiaru zasiłku, przysługującego pracownikowi zatrudnio­nemu bez przerwy u tego samego pracodawcy na podstawie kolejnych umów, wyna­grodzenie wypłacone z tytułu tych umów należy zsumować, jeśli nie było między nimi przerwy.

WAŻNE!
Przerwą w ubezpieczeniu nie jest przerwa przypadająca na dni ustawo­wo wolne od pracy (tj. niedziele i święta wymienione w ustawie o dniach wolnych od pracy).

W przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę w try­bie określonym w art. 231 k.p. podstawę wymiaru zasiłku chorobowego ustala się na podstawie wynagrodzenia uzyskanego u poprzedniego i obecnego płatnika składek. W pozostałych przypadkach podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi wyna­grodzenie uzyskane wyłącznie u obecnego płatnika składek.

Zatrudnienie krótsze niż 12 miesięcy kalendarzowych

Jeżeli prawo do zasiłku macierzyńskiego powstało przed upływem 12 miesięcy kalen­darzowych zatrudnienia, podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego należy ustalić, przyjmując do obliczeń wynagrodzenie wypłacone za pełne miesiące kalendarzowe zatrudnienia (ubezpieczenia) przed miesiącem nabycia prawa do tego zasiłku (art. 36 ust. 2 ustawy zasiłkowej).

Jeśli pracownik nie został zatrudniony od pierwszego kalendarzowego dnia miesiąca, ale od pierwszego roboczego dnia miesiąca, należy uznać, że przepracował pełny mie­siąc kalendarzowy. Wynagrodzenie za ten miesiąc przyjmuje się do ustalenia podsta­wy wymiaru zasiłku.

Jeżeli zatrudnienie ustało w trakcie miesiąca przed upływem 12 miesięcy kalendarzo­wych, a niezdolność do pracy powstała w następnym miesiącu, to ZUS ustala podstawę wymiaru zasiłku, uwzględniając wynagrodzenie wypłacone za pełne kalendarzowe miesiące zatrudnienia.

Zasada ta nie ma zastosowania, jeżeli zatrudnienie ustało po upływie 12 miesięcy kalendarzowych. ZUS uwzględnia wówczas również przychód za ostatni niepełny mie­siąc zatrudnienia.

Jeżeli pracownik, który został zatrudniony w trakcie miesiąca i zwolniony w na­stępnym miesiącu, zachoruje w miesiącu przypadającym po miesiącu rozwiąza­nia umowy, podstawę wymiaru należnego mu zasiłku ZUS ustala, uwzględniając wynagrodzenie za obydwa niepełne miesiące zatrudnienia, które wcześniej uzu­pełnia.

Należy pamiętać, że zarówno podstawa wymiaru zasiłku chorobowego, jak i świad­czenia rehabilitacyjnego przysługującego za okres po ustaniu tytułu ubezpiecze­nia chorobowego nie może być wyższa niż kwota wynosząca 100% przeciętnego wynagrodzenia. Kwotę tę ustala się miesięcznie, poczynając od 3. miesiąca kwar­tału kalendarzowego, na okres 3 miesięcy, na podstawie przeciętnego miesięczne­go wynagrodzenia z poprzedniego kwartału, ogłaszanego dla celów emerytalnych (art. 46 ustawy zasiłkowej). Ograniczenia tego nie stosuje się do zasiłku macie­rzyńskiego.

Artykuł pochodzi z książki:
Uprawnienia rodziców w pracy. Poradnik pracodawcy 2026

Autorka
Renata Tonder
Specjalistka z zakresu ubezpieczeń społecznych, były wieloletni pracownik Centrali ZUS.